Tau Columbia

Ngoai dia phan bang Texas va Louisiana, hom nay, cac chuyen gia NASA bat dau tien hanh cuoc tim kiem cac manh vun tau Columbia va nhung bo phan thi the cua 7 nha du hanh vu tru o khu vuc mien tay nuoc My, gom cac bang California, New Mexico va Arizona.

Chuyen bay cuoi cung cua tau Columbia mang su menh phuc vu khoa hoc, duoc dat hy vong lon nhat trong nhieu nam qua. Mac du hau het du lieu thu thap duoc trong 16 ngay bay da bi mat cung con tau, NASA tuyen bo van thu hoach duoc mot luong kien thuc quy bau truyen qua ve tinh.

Hom qua (5/2), NASA gan nhu da loai tru kha nang tham hoa tau con thoi Columbia la do manh bot, bi vo khoi binh nhien lieu khi tau roi trai dat, gay ra. Manh vo do khong du nang hoac khong di chuyen du nhanh de lam hu hong nghiem trong con tau.

Sau 7 thang lam viec voi chi phi khoang 20 trieu USD, Uy ban dieu tra vu tai nan tau Columbia cua NASA da dua ra bao cao cuoi cung, day 248 trang, ve nguyen nhan tham hoa cung nhu mot so kien nghi. Ho khuyen cao NASA can thay doi cach giam sat dieu kien an toan neu muon 3 tau con lai tiep tuc hoat dong cung nhu thanh lap co quan chuyen trach ve van de nay.

Co quan vu tru My (NASA) vua cong bo mot cuon bang video quay cac nha du hanh vu tru cua tau Columbia 10 hoac 15 phut truoc khi tau no tung. Cuon bang do mot thanh vien cua phi hanh doan thuc hien.

Hom qua (1/2), rat nhieu nguoi, nhieu to chuc tren toan the gioi da tien hanh cac hoat dong ky niem 1 nam ngay xay ra tham hoa tau Columbia. Du o cac khu vuc, cac quoc gia khac nhau, tat ca deu bay to su thuong tiec sau sac va long kinh trong doi voi 7 phi hanh gia da hy sinh trong vu tai nan nay.

Theo Co quan vu tru quoc gia My (NASA), cac nha dieu tra da nhan dang it nhat la mot phan canh trai cua tau con thoi Columbia. Dieu do co y nghia quan trong boi truc trac cua con tau nay duong nhu bat dau o canh trai khi no no tung vai phut truoc khi ha canh xuong Trung tam vu tru Kennedy vao ngay 1/2.

Noi xay ra tai nan cua tau Columbia.

Tuyen bo phan doi cuoc chien tranh cua My tai Viet Nam, hai thuyen vien Clyde McKay va Alan Glatkowski dung sung khong che, bat nhot 15 thuyen vien trong do co chi huy tau "Columbia Eagle" - Donald Swann. Ho buoc Donald Swann chuyen huong tau quay vao vung bien Campuchia de giao nop tau cho chinh quyen so tai.

Cac nha dieu tra da tim thay mot may ghi du lieu, con nguyen ven, cua tau con thoi Columbia gan Hemphill, dong Texas. Bang tu cua no co the chua nhung thong tin ve vu tai nan hoi dau thang 2 vua qua.

Da hon 1 thang ke tu khi tau Columbia no tung khien the gioi bang hoang, hom nay, TS nhan duoc nhung hinh anh cuoi cung cua con tau duoc chup tu 1 ve tinh cua Israel. Chum anh do ong Lawrence M. Flanaean, cuu chien binh My gui den toa soan qua email.

Trong 16 ngay tren quy dao, cac phi hanh gia da tien hanh khoang 80 thi nghiem gia tri. Vi du, de tim hieu anh huong khi he thong mien dich suy giam trong tinh trang khong trong luong, 7 thanh vien tren tau con thoi phai lay mau, nuoc tieu va nuoc bot cua chinh minh de phan tich.

Cac nha du hanh vu tru tren tau con thoi Columbia da tao ra nhung dam chay nho vao ngay hom qua (19/1) de nghien cuu bo hong. Thi nghiem duoc tien hanh trong mot khoang nho thuoc phong thi nghiem nen ngon lua khong co nguy co lan ra ngoai.

Lop va manh vun thu thap duoc tu tau con thoi Columbia cho thay cac lop trai cua no bi no va khi sieu nong thoat ra khoi khoang chua lop cua canh trai. Tuy nhien, uy ban dieu tra doc lap khuyen cao bang chung moi con de lai nhieu cau hoi chua co loi giai dap.

Merrie Hipp, 43 tuoi, bi cao buoc an cap bang mach tu dong xac tau. Bradley Justin Gaudet, 23 tuoi, bi ket toi an cap mieng gom cach nhiet. Ho deu noi vo toi va duoc tu do.

Manh canh duoc tim thay o Ford Worth, Texas. No duoc lam bang vat lieu tang cuong, mau den. Vat lieu do chiu duoc nhiet do cao tren mui tau cung nhu mep dau cua canh khi tau lao xuong trai dat. Toi chieu ngay hom qua (7/2), cac nha dieu tra van chua xac dinh duoc lieu manh vo nay thuoc canh trai hay canh phai.

Ke hoach da duoc Lien minh thien van quoc te thong qua va Trung tam tieu hanh tinh tuyen bo vao hom thu tu (6/8). Nha thien van Eleanor F.Helin thuoc da phat hien ra 7 tieu hanh tinh tren vao nam 2001 bang cach su dung Dai thien van Palomar gan San Diego. Chung khac nhau ve kich co, co duong kinh tu 5-7km.

Ket luan nay duoc dua ra sau khi ho su dung sung nitrogen 10,6m ban mot manh bot nang 0,8kg vao tam chan nhiet cua tau con thoi Atlantis voi toc do khoang 850km/h. Vu va cham ""thi nghiem"" ngay de lai mot lo vuong 40cm. Tac dong cua vu va cham manh toi muc no lam bat mot thau kinh cua mot trong nhieu camera dang ghi lai thi nghiem.

Ngay 30/10, Co quan hang khong vu tru My (NASA) tuyen bo se dua tau con thoi dau tien ke tu tai nan tham khoc cua tau Columbia hoi thang 2/2003 tro lai bau troi vao thang 5 hoac dau thang 6/2005. Tat ca cac hoat dong phong tau con thoi deu phai ngung lai trong thoi gian dieu tra tai nan tau Columbia khien 7 phi hanh gia thiet mang.

Cac nha du hanh tren tau Columbia dang trong nhung bong hoa ma co the tao ra mot mui huong moi.

Cac ky su NASA dang xet toi kha nang mot manh vun nho trong vu tru da va vao tau Columbia, pha huy hoac lam long leo cac manh gom cach nhiet o canh trai con tau. Khi Columbia tro lai bau khi quyen, cho hu hai nay bi dot nong len, va kich thich mot phan ung huy hoai day chuyen.

Hom qua, Co quan hang khong vu tru My khang dinh rang tham hoa tau Columbia khong xuat phat tu manh xop cach nhiet bi vo ra tu khoang nhien lieu ngoai khi tau duoc phong, boi mieng cach nhiet khong du nang va bay khong du nhanh de gay hu hai nghiem trong cho phi thuyen.

Co quan hang khong vu tru My (NASA) da chi hon 26 trieu USD cho gia dinh 7 phi hanh gia thiet mang sau tham hoa tau con thoi Columbia trong vu dan xep bi mat duoc che giau trong suot hon 2 nam.

Co quan Hang khong va Vu tru My (NASA) da dua tau con thoi Discovery tro lai be phong hom 14-6, chuan bi cho lan dau tien tau con thoi My duoc phong len khong gian sau tai nan cua tau Columbia dau nam 2003 lam toan bo doi bay gom 7 phi hanh gia thiet mang.

Sang som 6/8, tau con thoi Discovery da tach ra khoi Tram khong gian quoc te (ISS) de tro ve Trai Dat. Khong chi Co quan hang khong vu tru My (NASA) ma ca the gioi deu hoi hop cho doi chuyen “hoi huong” lan nay cua Discovery boi tham hoa tau Columbia cach day 2 nam van con han sau trong tam tri moi nguoi.

Theo Co quan Hang khong Vu tru NASA, My tau vu tru con thoi Discovery lan thu 2 se duoc phong vao vu tru du kien tu 1-19/7 tu be phong 39B Trung tam vu tru Kennedy, Florida ke tu sau tham hoa tau Columbia vao nam 2003.

Cac phi hanh gia se bay tau con thoi khong gian dau tien sau tham hoa Columbia tuyen bo: bat chap su tri hoan phong, ho van nang dong hon bao gio het va keu goi moi nguoi hay kien nhan cho doi.

Cho du cac nha dieu khien chuyen bay co biet chac rang nhung mieng cach nhiet ben duoi con tau xau so da bi hong nang khi no duoc phong vao khong trung, thi cung hau nhu khong con cach gi co the cuu vot duoc tinh the, cac quan chuc NASA hom qua tuyen bo.